گفتو گو با کامران بیرجیس خان مدیر منطقه خلیج فارس پاناسونیک
گفتوگو با مدیران دفتر ZTE در ایران
گفتوگو با اندی کیم مدیرکل دفتر الجی در ایران
گفت وگوی عصرارتباط با مدیرعامل سازمان فناوریاطلاعات شهرداری تهران
دومين گفتوگوي عصرارتباط با عليرضا قلمبر دزفولي مديرعامل ايرانسل
کبریتی در انتظار یک جرقه
خريد تخصصي يا فروش تخصصي
تفكيك تفرقهافكن
اتاق کوچک سرخ
عادت ميكنيم
گزارش ویژه: جاسوسی سایبر/آمادگی برای جنگ سایبر
۱۶ ارديبهشت ۱۳۸۷
دولت آمریکا میل دارد که همة کاربران اینترنت برای دفاع در برابر تهدیدهای اینترنتی با آن همکاری کنند. ولی آیا ارتش به درد هکرهای تنبل و خانهنشین میخورد؟
ارتش آمریکا در به در به دنبال چند خورة فناوری (Geek) میگردد تا بلکه بتواند جلوی حملههای هکری و جاسوسی اینترنتی را بگیرد. آگهی جلب همکاری خورههای فناوری توسط پنتاگون را میتوانید در یوتوب ببینید. در این آگهی تبلیغاتی صدایی روی تصاویر ساختمان پنتاگون میگوید: «این ساختمان امروز هدف 3 میلیون حمله قرار خواهد گرفت. اما چه کسی قرار است از آن محافظت کند؟ با گروهبان لی جونز آشنا شوید. او عضو گروه فرماندهی واحد سایبر نیروی هوایی است و هر روز از ما در برابر ميليونها حمله سایبر دفاع میکند.»
این ویدیوی یوتوب فقط بخش کوچکی از یک پروژه تبلیغاتی عظیم در تلویزیون، روزنامهها، رادیو، و اینترنت است. در این آگهیهای تبلیغاتی نیروی هوایی ايالات متحده درباره قدرتش در محافظت از آمریکا در برابر حملههای سایبر لاف میزند و با اغراق تمام ادعا میکند که تمام شبکههای رایانهای آمریکا امن هستند.
با وجود همة این گزافهگوییها یک حقیقت نیز در این میان نشان داده میشود. اینکه شبکههای رایانهای هر روز اهمیت بیشتری در آمادگی نظامی و ارتش کشورها بازی میکنند و میتوانند نقطه ضعف بزرگی در برابر هکرهای تعلیم دیدة کشورهای دیگر باشند.
هماکنون ارتش کشورها به نوع جدیدی از سرباز برای رقابتهای نظامی قرن بیست و یکم نیازمند هستند.
ژنرال ویلیام لورد، فرماندة واحد سایبر نیروی هوایی آمریکا، میپرسد: «چطور باید با طرز فکر یک سرباز جدید و متفاوت آشنا شد؟ سربازی که سلاحش صفحه کلید رایانه است را چطور باید شناخت؟»
خورهها نگهبانی میدهند!
ژنرال لورد اعتقاد دارد که تنها راه شناخت این سربازان قرن بیستویکمی تشویق هکرها برای ثبت نام در ارتش است. از او در مصاحبة خواندنیاش با سخنگاه اینترنتی Slashdot که پاتوق علاقهمندان به فناوری در اینترنت به شمار میرود سؤال شد که آیا هکرهایی که سابقة کیفری دارند و خورههايي که اضافه وزن دارند و نمیتوانند در آزمایشهای فیزیکی قبول شوند، اجازة ورود به ارتش را خواهند یافت؟ لورد در پاسخ گفت: «من اعتقاد دارم که حتی نامناسبترین افراد برای ارتش هم وقتی برای یک هدف بزرگ تلاش کنند تبدیل به یک متحد قابل اعتماد خواهند شد.»
شاید جیمزباند یا سرباز جینِ [اشاره به فیلم سینمایی GI Jane درباره یك سرباز مؤنث با بازی دمی مور] آینده یک هکر چاق و تنبل باشد که صفحه کلیدش یکتنه در برابر هجوم دشمنان مقاومت میکند! این سربازان به جای رو در رویی با دشمنان و انجام مأموریت در مکانهای دوردست، از طریق خطوط ارتباطی در همه جای جهان حاضر خواهند بود. چنین سربازی با فشردن یک دکمه وارد شبکه دشمن میشود و چندین گیگابایت اطلاعات را در چند ثانیه به دست میآورد؛ اطلاعاتی که باعث پیروزی ارتش در جنگ خواهند شد.
استفاده از اینترنت ریسک کمتری دارد و دهها بار ارزانتر از هر روش ارتباطی دیگر تمام میشود. اگر دقت کافی، هوشمندی، و کمی هم ابتکار در زمینه مهندسی اجتماعی به خرج داده شود میتوان با استفاده از اینترنت به هر رایانهای در جهان وارد شد.
واحد سایبر نیروی هوایی ارتش آمریکا هنوز در مراحل اولیه کارش قرار دارد. پنتاگون هنوز تصمیمش را نگرفته که کدام مرکز نظامی پایگاه این واحد باشد و انتظار نمیرود که تا اکتبر سال 2009 این واحد، عملیاتی شده باشد. وقتی این واحد کامل و عملیاتی شد انتظار میرود که دست کم پانصد کارمند استخدام کند.
دو کارشناس بیزنسویک برای دیدار از پایگاه فعلی این واحد به شهر بارکدیل رفتند و مشاهداتشان نشان داد که تبلیغات تلویزیونی نیروی هوایی بیشتر شبیه نسخة هالیوودی و اغراقشدة واقعیت است. در یک ساختمان قدیمی و بلااستفاده، چند نفر که بیشتر هکرهای تنبل خانهنشین به نظر میرسند تا سرباز، از رایانههای ارزانقیمت معمولی برای نظارت بر ترافیک شبکه نیروی هوایی استفاده میکنند. یک پروژکتور، تصویر بزرگی را روی دیوار میاندازد که رویش نوشته شده: «غیرمحرمانه» و ترافیک مشکوک بر روی آن نمایش داده میشود.
لیگ کشورهای الکترونیک
ولی چند نشانه وجود دارد که توجه به آنها مشخص میکند جنگ سایبر پدیدهای مربوط به آینده نیست بلکه همین حالا در جریان است. روسیه، چین، و آمریکا در حال ساختن نیروی سایبر در ارتش خود هستند. متیو دِوُست، کارشناس سابق امنیت شبکه در پنتاگون و مدیرعامل فعلی شرکت Total Intelligence میگوید: «برای چینیها، جنگ اطلاعاتی صحنه رقابت آینده است. آنها هیچگاه با آمریکا از طریق توپ و تانک وارد جنگ نخواهند شد.»
ارتش چین به بهترین هکرهایش جایزههای هنگفتی میدهد و طبق گزارش منتشر شده در سال 2006 توسط ارتش چین، این کشور یک برنامه طولانیمدت سه مرحلهای دارد که طبق آن تا سال 2050 برندة جنگ اطلاعاتی خواهد شد.
اما در این میدان ابرقدرتها تنها نیستند. تعداد کشورهایی که در زمینه سایبر و الکترونیک صاحب اعتبار هستند از یک دوجین فراتر رفته است و حتی بعضی از کارشناسان تعداد کشورهای مؤثر در این میدان را تا یکصد كشور ارزیابی کردهاند.
دفتر آقای جوئل برنر، مدیر دایره ضد اطلاعات سازمان اطلاعات آمریکا، در گزارش سال 2006 خود تعداد کشورهایی که در تلاش برای رسیدن به فناوریهای مهم و اساسی مختص به آمریکا هستند را 108 اعلام کرد. یک دهه قبل تعداد این کشورها 37 بوده است. در این گزارش به صراحت از کشورها نام برده نمیشود اما روسیه و چین به عنوان اصلیترین رقبا معرفی شدهاند.
چین هرگونه دخالت در جاسوسی سایبر را انکار میکند و بارها اعلام کرده که خودش قربانی جاسوسی سایبر است: «چین بارها و بارها هدف حمله هکرها از جانب چند کشور خاص بوده است.»
پیمانکاران در خطر
دولت روسیه هم هرگونه فعالیت در زمینه جاسوسی سایبر را رد میکند. یوگنی خوریشکو، سخنگوی سفارت روسیه در واشنگتن، میگوید: «روسیه هرگز در هیچگونه فعالیت مربوط به جاسوسی سایبر بر ضد آمریکا و هیچ کشور دیگری شرکت نکرده است. همه این خبرها و شایعهها که گاهبهگاه شنیده میشوند نادرست هستند. این ادعاها حتی ارزش صرف وقت برای انکار کردن را نیز ندارند.»
فعالیتهای مشکوک و تلاش برای جاسوسی و دزدی اطلاعات از شرکتهای تجاریای که تحت قراردادهای نظامی و دفاعی هستند نیز افزایش یافته است. بنا بر گزارش محرمانه سازمان امنیت ملی آمریکا که در سال 2006 منتشر شد بیشتر این تهدیدها از سوی کشورهای شرق آسیا متوجه آمریکا میشوند.
در این گزارش به بالا رفتن چشمگیر تعداد حملات به سازمانهای دولتی و امنیتی اشاره شده است. طبق این گزارش در سالهای اخیر اینترنت به ابزار مورد علاقه مهاجمان تبدیل شده است: «این امکان که از میان صدها حمله حتی یکی موفق شود باعث شده که حملههاي سایبر جذابیت زیادی برای هکرها پیدا کنند. چون ریسک آن برای هکر ناچیز است و در صورت موفق نشدن چیزی را از دست نمیدهد.»
این گزارش در نهایت اشاره میکند که با گذشت زمان کشورهای بیشتری قابلیت جاسوسی سایبر را پیدا میکنند و در نتیجه تعداد حملهها هم افزایش خواهد یافت.
سلاحهای ایجاد اختلال جمعی
تابستان سال گذشته در آمریکا موجی جدید از حملههای هکریِ به دقت طراحیشده و ماهرانه وزارت دفاع را هدف گرفتند و باعث شدند به حملههای هکری اینترنتی که با هدف دستیابی به اطلاعات حساس انجام میشوند، یک نام جدید داده شود: «تهدیدهای پیشرفتة متداوم». این نام طوری تعیین شده که هم طبیعت آسیبزننده این حملهها را نشان بدهد و هم تأکید کند که از یک منبع خارجی نشأت گرفتهاند.
در پنتاگون به نرمافزارهای خرابکارانه و روشهای خرابکاری که توسط هکرهای آموزشديده کشورهای خارجی انجام میشود میگویند: «سلاحهای ایجاد اختلال جمعی».
کارشناسان پنتاگون نگران هکرهایی هستند که توسط تروریستهای حرفهای تربیت میشوند، پول زیادی در اختیار دارند، و از نرمافزارهای ساختهشده توسط خودشان استفاده میکنند. سرلشکر چارلز کروم، رئیس واحد عملیات مربوط به شبکههای رایانهای پنتاگون، میگوید: «دشمنان ما واقعاً در کار خودشان استاد هستند ولی به عقیده من هنوز قدرت کاملشان را نشان ندادهاند.»
سرباز قرن بیستویکم
نیروی هوایی ارتش آمریکا در حال آماده شدن برای جنگ سایبر است. نیروی هوایی ارتش آمریکا در حال حاضر با جدیت به دنبال استخدام متخصصین در این زمینه است و در تبلیغاتش تأکید میکند که امنیت شبکههای رایانهای حوزه جدید فعالیتش به شمار میرود. نیروی هوایی به جز هوانوردی در فضانوردی هم دستی داشته و به تازگی وارد فضای سایبر هم شده است.
در میان تخصصهایی که نیروی هوایی ارتش آمریکا برای جذب آنها آگهی کرده مهارت Hack Back است. در این شیوة هک کردن، رشته کدهای مخرب در شبکة اینترنت دنبال میشوند تا محل رایانه هکر مشخص شود و حتی کنترل رایانه او از دستش خارج شود.
علیرغم افزایش هشداردهندة تعداد حملههای خرابکارانة و حس فوریتی که این مسئله در همه ردههای ارتش القا کرده، باز هم بسیاری از سنتها مانع پیشرفت کار هستند و نمیتوان به سادگی آنها را کنار گذاشت. وقتی ژنرال لوید اعلام کرد که قصد دارد از طریق مصاحبه با سایت Slashdot به جامعه هکرها نزدیک شود بسیاری از همکارانش مخالفت کردند. آقای لوید میگوید: «آنها میگفتند جامعه کاربران این سایت برای ارتش مناسب نیست. آنها فکر میکردند که ما فقط باید با کسانی سر و کار دشته باشیم که هر روز صبح قبل از صبحانه رژه میروند.»
ژنرال لوید به ما گفت که مخالفتها را نادیده گرفته است چون ارتش آمریکا به سربازهای سایبر درجه یک نیاز دارد. او میگوید: «این جنگی با سرعت نور است. سرعت صوت کافی نیست. در این جنگ هواپیماهای F-22 کاری از پیش نمیبرند.»