قبل از اينكه وارد بحث شويم لطفا در خصوص حوزه معاونت و نظارت و مديريت شبكه در ارتباطات سيار توضيح دهيد؟
 در حال حاضر در اين مديريت چهار اداره كل فعاليت مي‌كنند يك اداره كل، مسئوليت هماهنگي عمليات نگهداري را به عهده دارد. نگهداري به اين معنا كه اگر خرابي سايت‌ها اتفاق افتاد، رفع و يا با انجام pmها مراقبت‌هاي پيشگيرانه مي‌كنند. همچنين آلارم‌هاي BSS و NSS را بررسي مي‌‌كنند.
 در اداره كل خدمات پشتيباني و فني هم تهيه قطعات يدكي، به روز نگهداشتن نرم‌افزارهاي در حال  كار سيستم‌ها و رفع خرابي‌ها و جايگزيني يونيت‌هاي معيوب آنها انجام مي‌شود. در اداره كل نظارت و آزمايش و تحقيق هم بررسي‌هاي فني لازم روي تجهيزاتي كه به منظور توسعه شبكه نصب مي‌شوند انجام مي‌گيرد و همچنين نظارت لازم در اجراي طرح‌هاي توسعه، به عهده اين اداره كل است كه در صورت مشاهده كسري يا نقص آن را به سازنده يا پيمانكار تذكر مي‌دهد تا براي رفع آن اقدام كنند.  اداره كل كنترل و مديريت شبكه ارتباط فيزيكي خود را با تمام ندهاي شبكه برقرار كرده و همه اعلام خرابي‌ها(آلارم‌ها) يا سالم بودن سيستم‌ها را به صورت Online مشاهده و كنترل مي‌كند.
 من اين سوال را به اين دليل از شما پرسيدم كه همواره گفته مي‌شود شبكه تلفن همراه يك شبكه پويا و زنده است، پويا و زنده بودن آن هم به اين دليل است كه اتفاقات همواره در جريان است، نگهداري يك چنين شبكه زنده و پويا چه ميزان هزينه در هر سال در بردارد؟
 سازمان مديريت و برنامه‌ريزي به ازاي هر مشترك در هر سال 30 هزارتومان هزينه نگهداري شبكه و سرويس‌دهي پيش‌بيني كرده است كه اين‌ اعتبار فقط مربوط به هزينه نگهداري سيستم نيست بلكه هزينه‌هاي مشتركين و هزينه‌هاي جاري شركت در رابطه با شبكه موبايل را هم در برمي‌گيرد و در اختيار استان‌ها قرار مي‌گيرد كه البته هزينه نگهداري BTS ها در تهران نسبتا پايين‌تر است ولي ساير هزينه‌ها بيشتر است.
 آيا اين مبلغ از طرف شركت ارتباطات سيار در اختيار استان‌ها قرار داده مي‌شود يا سازمان مديريت و برنامه‌ريزي مستقيما اين كار را مي‌كند؟
 اين مبلغ به شركت ارتباطات سيار داده مي‌شود و برحسب روش تعيين شده توزيع مي‌شود؛ دوبار در سال، گروه ارزيابي شركت و گروه ارزيابي مشتركين به صورت جداگانه، نحوه نگهداري مراكز و دفاتر خدمات مشتركين را ارزيابي مي‌كنند و بودجه مورد نظر برحسب نمره‌اي كه بازرسان براساس ارزيابي خود به شركت‌هاي استاني مي‌دهند، تخصيص مي‌يابد.
 شما به اين موضوع اشاره كرديد كه هزينه نگهداري و پشتيباني از شبكه(BTS ها) در تهران پايين‌تر است دليل اين امر چيست؟
 در تهران چون شبكه به صورت متمركز و متراكم بوده است، اين هزينه‌ها خود به خود پايين‌تر مي‌آيند. در حال حاضر در اين شهر حدود 5 ميليون مشترك وجود دارد و سايت‌ها به صورت متمركز فعاليت مي‌كنند، اما در سطح استان‌ها، اين ميزان به دليل گستردگي جغرافيايي استان‌ها، شكل ديگري به خود مي‌گيرد.
 چه بخشي از هزينه در ارتباط با خرابي‌هاي شبكه است كه مربوط به تجهيزات مي‌شود و چه بخشي از آن به استفاده ناصحيح، دزدي‌ها يا بي‌كيفيت بودن تجهيزات مورد استفاده در شبكه برمي‌گردد؟
 آمار دقيقي وجود ندارد اما هزينه‌اي كه تحت عنوان تفاهم‌نامه نگهداري به استان‌ها مي‌دهيم هزينه‌هاي جاري را پوشش مي‌دهد. هزينه‌هايي كه مربوط به پشتيباني فني سيستم مي‌شود، جداگانه پرداخت مي‌شود.
 شما در چه سطحي از خرابي به سازندگان رجوع مي‌كنيد؟
 حداكثر خرابي توسط پرسنل نگهداري يا پشتيباني فني رفع مي‌شود، ولي در مورد خرابي يونيت‌ها يا نرم‌افزار‌هاي سيستم خود به سازنده مراجعه مي‌كنيم.
 شما گفتيد يكي از وظايفتان آزمايش تحويل تجهيزات است. يكي از بحث‌هايي كه در آزمايش تحويل سايت‌ها توسطGC ها مطرح است، زمان طولاني آزمايش تحويل آنهاست. الان وضعيت به چه شكل است؟ شما چه تعداد BTS را از GCها تحويل گرفتيد و براساس چه فرآيندي آزمايش و تحويل تجهيزات انجام مي‌شود؟
 ما اوايل همه اين مسائل را شفاف به استان‌ها و GCها اعلام و روش خود را براي تحويل سايت ارائه كرديم كه شامل 2 فاز است، به اين ترتيب كه اگر در زمان كنترل كيفيت مواردي از كار BTS باقي مانده باشد و اين موارد بعدا قابل رفع باشند و مشكلي هم در بهره‌برداري ايجاد نكنند سايت را تحويل مي‌گيريم. در واقع اگر سايت‌ها به مرحله QA مشروط (quality Assurance) برسند بهره‌برداري مورد قبول خواهد بود.
 در مرحله دوم بايد QA كامل شود اين مرحله‌اي است كه در سايت‌هاي در حال بهره‌برداري نواقص جزئي و موارد غيراساسي باقيمانده رفع شده و QA سايت كامل مي‌شود.(QA.P)
  در مرحله بعد براي تحويل سايت‌ها هم فرآيندي را تعريف كرديم كه در چه شرايطي سايت را به نگهداري يا استان تحويل دهيم، كه در حال حاضر بيش از 620 سايت به استان‌ها تحويل داده شده است.
 يعني در حال‌حاضر 620 سايت On Air است؟
 نه اكنون بيش از 3000 سايت On Air است. در واقع سه هزار سايت داراي (quality assurance) مشروط هستند و مرحله تست‌ و آزمايش اوليه را گذرانده و روشن شده‌اند ولي تعدادي از اين سايت‌ها تحويل نگهداري شروع شد و اين روند ادامه دارد.
 چه تعداد سايت براي رسيدن به مرحله On Air باقي مانده‌اند؟
 در قرارداد GC‌ها، حدود 4700 سايت ذكر شده كه 3 هزار تاي آن On Air و يك‌هزار و هفتصد سايت باقي‌مانده است. البته بخشي از آنها از طرح خارج شده‌اند و شهرداري به بعضي سايت‌ها فضا نداد كه بلاتكليف مانده و باعث عدم اجراي طرح در آن نقاط شده است.
 در حال حاضر چند سايت را در سراسر كشور نگهداري و پشتيباني مي‌كنيد؟
 اكنون در سطح كشور 11 هزار و 200 سايت BTS وجود دارد.
 غير از GC ها، شرايط آزمايش تحويل براي شركت مخابرات استان‌ها يا پيمانكاران نيز طبق همين فرآيند است؟
 چه استان‌ها پيمانكار بگيرند وچه ما در شركت ارتباطات سيار با اين پيمانكاران قرارداد ببنديم بايد مرحله آزمايش و تحويل به همين روش انجام ‌شود.
 خرابي تجهيزاتي كه در شبكه مورد استفاده قرار مي‌گيرند، تا چه اندازه به كيفيت ساخت تجهيزات مربوط مي‌شود؟
 از آنجا كه سازندگان اروپايي، براساس استانداردهاي GSM عمل مي‌كنند ميزان خرابي اين سيستم‌ها نزديك به يكديگر است و معمولا در اجزاي اصلي، در حد متعارفي خرابي وجود دارد. حد خرابي‌ها تعريف شده و به صورت MTBF اعلام مي‌شوند.
 تجهيزات توليد داخل چگونه هستند؟ 
 شارژرها، باتري‌ها يا كانكتورها و آنتن كه حدود 10 سال قبل بدون آزمايش تحويل خريداري مي‌شدند و كيفيت پايين بود، اما اكنون پس از اعمال كنترل‌هاي لازم، كيفيت اين تجهيزات به حد مطلوبي رسيده است.
 در واقع مي‌توان گفت تجهيزات داخلي مورد استفاده در ارتباطات سيار تائيد نمونه ندارند؟
 چرا، تائيد نمونه دارند، يعني پس از انجام آزمايشات ميداني.
 تائيد نمونه عملي يعني در بستر كاربرد آزمايش شده‌اند؟
 بله بيشتر آنها را در شبكه تست مي‌كنيم كه به اين روش آزمايشات ميداني گفته مي‌شود. البته گاهي به تناسب امكانات موجود، تست‌هاي مكانيكي و محيطي و الكتريكي هم انجام مي‌دهيم.
 اين به نظر شما كار درستي است؟ چون در دنيا تجهيزات درمرحله قبل از بهره‌برداري، تحت شرايط خاص آزمايشگاه‌ها بر اساس استاندارد آزمايش مي‌شوند؟
 صنعت تجهيزات مخابراتي در كشور بسيار جديد است. بنابراين چون اين توليدات، نوين هستند آزمايشگاه‌هاي موردنظر آنها هم هنوز تجهيز نشده‌اند.  از همين رو ما براي اينكه به توليد تجهيزات داخلي كمك كنيم، مجبوريم تا جايي كه مي‌توانيم در شركت ارتباطات زمينه تست را آماده كنيم اكنون 70 درصد تست‌ها با امكانات داخلي امكان‌پذير هستند. حال ممكن است براي قطعه‌اي اين شرايط تست فراهم و براي قطعه ديگر امكان‌پذير نباشد.  به هر حال زمينه بيشتر آزمايش‌هاي ما، مربوط به تست‌هاي ميداني است.
 ضمن آنكه ما سازماني نيستيم كه يك نمونه صنعتي توليد شده را تست كنيم و تائيد نمونه بدهيم چرا كه سازمان تنظيم مقررات مسئول اين كار است.
 اين حركت تاچه اندازه بر كيفيت شبكه تاثير مي‌گذارد؟
 خيلي زياد به طوريكه اوايل يعني حدود 8 يا 9 سال پيش آنتن‌هايي كه توليد مي‌شدند و به شبكه مي‌آمدند حتي آب كاري و تست ايزولاسيون نمي‌شدند. ولي با انجام كارها و تست‌ها و روش‌هايي كه به كار گرفتيم مشخصات فني آنتن‌ها با تجهيزاتي كه از خارج ازكشور مي‌‌آمدند، قابل رقابت شد.
 به نظر شما منطقي است تجهيزاتي در ايران ساخته شوند كه قرار است در هسته اصلي شبكه قرار بگيرند اما تاييد نمونه نداشته باشند و در جريان شبكه تست شوند؟
 آنچه كه واقعيت دارد اين است كه سازمان تنظيم مقررات راديويي طبق اساسنامه خود مسئول صدور گواهي است و ما در اين حد كه سيستم را در شبكه قرار دهيم و امكانات حاضر اجازه مي‌دهد آزمايش كنيم، اين كار را انجام مي‌دهيم و نتايج آن را به سازمان تنظيم مقررات اعلام مي‌كنيم.  پس از اين مرحله، آزمايش‌هاي مكمل ممكن است در سازمان رگولاتوري انجام ‌گيرد و اين سازمان در مورد صدور نوع گواهي موردنظر تصميم‌گيري مي‌كند.  در حال حاضر نيز نمونه‌اي از اين تجهيزات در چند استان مختلف كار مي‌كند. بنابراين به طور طبيعي اين تجهيزات در شبكه عكس‌العمل‌هاي فني خود را نشان مي‌دهند.
 اگر اجازه بدهيد وارد بحث مراكز ارسال پيام كوتاه (SMS) بشويم. همانطوري كه مي‌دانيم اولين مركز پيام كوتاه ايران توسط يك شركت چيني راه‌اندازي شد اخيرا چندين مركز نيز با تجهيزات ايراني راه‌اندازي شده است. وضعيت اين دو نوع تجهيزات به لحاظ كيفي به چه ترتيب است؟
 در آن زمان كه اولين مركز پيام كوتاه در ايران راه‌اندازي شد، هيچ شركت داخلي توان انجام اين پروژه را نداشت اما پس از گذشت زمان، شركت‌هاي ايراني نيز در اين خصوص به قابليت‌هاي بسيار خوبي رسيدند كه از نظر فني در حال حاضر عملكرد هر دوي اين تجهيزات تقريبا مشابه است. اين در حالي است كه اوايل اين چنين نبود.
 در حال حاضر چه تعداد مركز پيام كوتاه ساخت داخل است؟
 پنج مركز پيام كوتاه با تجهيزات شركت ZTE راه‌اندازي شده‌اند و 3 مركز پيام كوتاه هم از توليد گروه پيك‌آسا كه يك شركت داخلي است راه‌اندازي شده است. تقريبا همه اين مراكز نيز هم ظرفيت هستند و امكان ارائه سرويس پيام‌كوتاه به تمام مشتركان وجود دارد و حتي فعلا ظرفيت مازاد نيز داريم كه البته براي سيم‌كارت‌هاي اعتباري پيش‌بيني شده است.
  اختلال در شبكه پيام كوتاه قاعدتا به دو شكل اتفاق مي‌افتد يكي براي مواقعي است كه بار ترافيكي به ناگاه افزايش مي‌يابد كه تا حدودي اين نوع اختلالات طبيعي است اما يك بخشي از اختلالات اين‌گونه نيست براي مثال درهمين سال جاري 2 مورد اختلال شديد داشتيم كه يكي از آنها اواخر دو هفته پيش بود؟
 من تاكيد مي‌كنم ظرفيت مراكز پيام‌كوتاه به اندازه كافي است و الان مراكز ما حتي در ساعات پيك نيز دچار مشكل نمي‌شوند. همانطور كه قبلا اعلام شده، بعداز ظهر 29 اسفند سال 85 تا تقريبا غروب روز اول عيد حدود 120 ميليون پيام از مشتركان را انتقال داديم كه بيش از 110 ميليون آن موفق بوده است. الان آمار مركز پيام كوتاه نشان مي‌دهد كه به طور متوسط هر روز 45 تا 46 ميليون پيام ارسال مي‌شود، بنابراين ما مشكل ظرفيت نداريم در ساعات پيك كه شما اشاره مي‌كنيد اگر مشكلي پيش مي‌آيد ربطي به ظرفيت ندارد بلكه به ريسورس‌هاي راديويي و شبكه ارتباط دارد. براي مثال اگر مشترك در يك نقطه پرترافيك قرار بگيرد در ساعات پيك تمام منابع راديويي و شبكه‌اي استفاده مي‌شود به همين دليل ممكن است به خاطر منابع شبكه‌اي يك مقدار دسترسي مشتركان با تنگنا رو به رو شود وگرنه از نظر خود مركز ظرفيت كافي است. ضمن آنكه اگر خرابي جدي يا متناوبي وجود داشته باشد چون به صورت روزانه آمار پيام كوتاه وجود دارد به راحتي مي‌توانيم از آن اطلاع پيدا كنيم براي مثال اگر خرابي جدي و متناوب باشد باعث كاهش آشكار در تعداد پيام كوتاه موفق مي‌شود كه با بررسي شبكه علت قابل شناسايي است.
 در حال حاضر چنين اتفاقاتي در شبكه به وقوع نمي‌پيوندد، چرا كه ميانگين ارسال پيام كوتاه در شبكه در يك سطح قابل قبول است و بار ترافيكي حفظ شده است. اما توجه داشته باشيم ورودي ما به سيستم،BTS ها هستند، ارتباط BTS با BSCها از طريق فيبر يا راديو است؛ بنابراين اين شبكه متشكل از يكسري اجزا است. در واقع ما، مشترك و يك مركز SMS و يك دريافت كننده نداريم كه ارسال و دريافت يك پيام به راحتي قابل بررسي باشد چون هم در سمت ارسال‌كننده و هم در سمت دريافت‌كننده شبكه از اجزاي مختلفي تشكيل شده، بنابراين ممكن است برخي اتفاقات يا تغييرات كه شايد ربطي هم به ارتباطات سيار ندارند يكسري مشكلات واقعي در ارسال و دريافت SMS ايجاد كنند و به هر حال مراكز SMS نيز همانند ساير مراكز و عناصر شبكه‌اي، ممكن است دچار خرابي و اشكال فني و يا نرم‌افزاري بشوند ولي ممكن است بعضي از خرابي‌ها ناشي از موارد شبكه‌اي باشد كه برخي از آنها خارج از كنترل شركت ارتباطات سيار است و حدود 4 الي 5 درصد نيز در خود سيستم مشكلاتي پيش بيايد، حتي آمار و درصد مشكلاتي كه در خصوص SMS پيش مي‌آيد، وجود دارد كه تا چه اندازه‌اي مربوط به حوزه كاري ما است و تا چه اندازه‌اي به عناصر شبكه كه خارج از كنترل ماست. به هر حال تلاش شبانه‌روزي همكاران ما اين است كه سرويس‌هاي قابل قبول و بهتري به مشتركان تحويل دهيم.